Vajina Kokusu Nedir? Tedavisi Var Mıdır?

Vajina kokusunun ana kaynağı vajinal akıntıdır. Vajina mukozası ve bezlerinden salgılanan sıvıya vajina akıntısı denir.

Belli bir miktarda kokusuz vajina akıntısı fizyolojik olarak normaldir. Vajina kokusuna neden olmaz. Bununla beraber çeşitli hastalıklarda vajinal akıntının miktar, renk ve kokusu değişerek değişiklik gösterir.

Fizyolojik vajinal akıntı şeffaf ve azca miktardadır. Anormal durumlarda rengi sarı, yeşil, beyaz, kıvamı yoğun, kokusu ise kötü olabilir.

Vajina kokusu neden olur?
Genital bölge ter ve yağ bezleri açısından zengindir. Çok hafifçe bir terleme, yürüyüş ve spor yapma, sentetik iç çamaşırı kullanma vajina kokusu yapabilir. Bu yüzden vajina kokusunu önlemek için genital bölge temizliğine dikkat edilmelidir. Dar ve sentetik giysilerden kaçınılmalıdır. Genital bölgeyi temiz tutmak için aşırı yıkamakta enfeksiyonlara neden olabilir. Bazı hanımlar genital bölgelerine korkularından dolayı dokunmak istemez. Buda iyi temizlememeye bağlı vajinal kokuya neden olur.

Bu haller dışında özellikle bakteri ve mantar kaynaklı enfeksiyonlar, kötü kokulu vajinal akıntıya neden olur. Enfeksiyonun şiddetine bakılırsa vajinal akıntı yanında ağrı, yanma, kızarıklık, ateş gibi ek semptomlar da görülür. Enfeksiyon direkt vajina kaynaklı olabileceği şeklinde, Bartholin bezi, rahim ağzı ve pelvik bölge kaynaklı da olabilir. Bazen kalın bağırsaktaki bir enfeksiyon ince bir bağlantı hattı (rektovajinal fistül) ile vajene açılır. Bu da vajende enfeksiyon ve kötü kokuya neden olur.

Vajina kokusu ile beraber beyaz akıntı
adet döngüsündeki hormonal değişiklik vajinal akıntının miktar ve kıvamını etkisinde bırakır. Adetin ortası olan yumurtlama gününde daha akışkan, ince, renksiz bir vajina akıntısı olur. Adet bitimine yakın ise kıvamı yoğunlaşır, yapışkan ve beyaz bir hal alır. Vajina akıntısındaki bu değişimin sebebi olası bir gebeliğe karşı meydana getirilen hazırlıktan dolayıdır. Yumurtlama dönemindeki şeffaf ve akışkan bir akıntı spermlerin rahme ulaşmasını sağlarken, yapışkan ve koyu kıvamlı bir akıntı tam tersi etki gösterir. Rahmi dış ortama karşı korur.

Adet döngüsü ile ilişkili olmayan, miktarı artmış, beyaz vajinal akıntının en önemli nedeni mantar enfeksiyonlarıdır. Mantar enfeksiyonları çoğunlukla Candida albicans tarafınca meydana gelir. Normalde vajinal florada bulunan bu mantarın aşırı çoğalması enfeksiyona neden olur. Vajinal mantar enfeksiyonlarının en önemli 3 emaresi şunlardır;

Yoğun bir vajinal kaşıntı
Beyaz renkli, süt kesiği seçiminde vajinal akıntı
Vajinal yanma ve ağrı

Mantar enfeksiyonu riski şu benzer biçimde durumlarda artar;

Genital bölgenin nemli kalması
Şeker hastalığı
Antibiyotik kullanımı

Doğum kontrol hapları
Stres
Gebelik
Vajina kokusu ile birlikte sarı ve yeşil akıntı
Sarı ve yeşil vajinal akıntı çoğu zaman bir hastalık habercisidir. Özellikle cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve bakteriyel vajinitler bu tür akıntılara neden olur.

Cinsel yolla bulaşan bir hastalık olan trikomonas enfeksiyonunda kötü kokulu, sarı, yeşil renkli, köpüklü bir akıntı olur. Akıntı yanında kaşıntı ve ağrı da olabilir. Ancak bu tür enfeksiyonlar emare vermeden de geçirilebilir.

Bel soğukluğu (neisseria) ve klamidya enfeksiyonlarında sarı, yeşil bir vajinal akıntı olur. Bakteriyel enfeksiyonlarda balık kokusu olan bir akıntı karakteristiktir. Hafif bakteriyel enfeksiyonlar belirti olmadan da geçirilebilir.

Kahverengi kötü kokulu vajinal akıntı
Kahverengi vajinal akıntı tane döneminde vajinal salgıların beklemiş kanla karışması sonucu görülebilir. Adet dışında görülen kahverengi akıntıların en önemli sebeplerinden biri HPV (Human Papilloma Virüs) enfeksiyonlarıdır. HPV enfeksiyonlarında sulu, kahverengi, kötü kokulu bir akıntı olabilir.

Vajinal kokuya eşlik eden belirtiler
Vajinal akıntı ve kokusunun karakteri, vajinitin ayırıcı tanısında önemli ipuçları sunar. Bununla beraber birlikte rol alan çeşitli semptomlar etkeni saptamada yol gösterir;

Bakteriyel vajinitte balık kokusu, trikomonas enfeksiyonunda, kanama, sık idrara çıkma, yanma, cinsel ilişkide ağrı, kötü kokulu köpüklü vajinal akıntı, mantar enfeksiyonlarında ise yoğun bir kaşıntı olur.
Genital bölge girişinde bir şişlik, ağrı ve bununla beraber kötü koku varsa Bartholin apsesi olabilir. Bartholin apsesi benzin enfeksiyonundan oluşur. Oldukça kötü kokulu bir vajinal şişliğe neden olur.
Vajina içine doğru büyümüş olan polip ve miyomlarda enfeksiyon yaratarak kötü kokuya niçin olabilir.
Vajina kokusunun bir öteki önemli nedeni de yabancı cisimlerdir. Vajinada unutulmuş, ilerletilmiş bir yabancı cisim ve tamponlar zamanla enfekte olarak kötü kokuya niçin olur. İlişki sırasında vajina içinde kalmış bir prezervatif ya da prezervatif parçası da kötü koku nedeni olabilir.
Rahim ağzı yarası ve kanseri durumlarında da kötü koku olabilir. Koku ile beraber ara ara olan kanama ve akıntılar, ilişki sonrası kanamalar var ise ne olursa olsun rahim ağzı kanseri açısından da değerlendirme yapılmalıdır.
Bazı bağlarırsak enfeksiyonları vajinaya fistülize olup açılarak enfeksiyon ve kötü kokuya niçin olabilir. Özellikle rektum ve vajina arasındaki bağlantılarda bu sık görülür.
Vajina kokusu nasıl geçer?
Genital bölge bakımı ve temizliği enfeksiyonlardan korunmada en önemli kuraldır. Genital bögenin banyo ve tuvalet sonrası nemli bırakılmaması mantar başta olmak üzere çeşitli enfeksiyonlara karşı korur. Vajinal duş normal florayı bozarak enfeksiyonlara yatkınlık oluşturur. Bu yüzden mümkün olduğunca vajinal duş, krem, parfüm ve solüsyonların kullanımından kaçınılmalıdır.

Banyo havlularının ortak kullanımından kaçınmak, prezervatif kullanımı, ortak banyo ve tuvalet kullanımını sınırlandırmak cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruyacaktır.

Gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınmak, vajinal floradaki faydalı bakterilerin azalmasını önleyerek enfeksiyonlara karşı korur.